Yayılma Varantları

Eylül 2014'ten itibaren Borsa İstanbul'da işlem gören yayılma varantları, belirli bir seviyenin üzerindeki getiriden feragat ederek normal varantlara kıyasla daha az sermayeyle dayanak varlığa kaldıraçlı yatırım yapma fırsatı sunar. Yayılma varantlarının en önemli özelliği normal varantlara kıyasla daha az zaman değer kaybına sahip olmasıdır. Yayılma varantları hakkında daha detaylı bilgi sahibi olmak için bu sayfada bulunan açıklamalara ve broşürlere göz atabilirsiniz.
 
Güncel yayılma varantlarının listesini görüntülemek için tıklayınız.

Yayılma Varantları

Yayılma Varantları

  • Yayılma varantları, aynı dayanak varlığa dayalı iki farklı varantın aynı stratejide bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş ürünlerdir.
  • Yatırımcı, bir yayılma varantına yatırım yaptığında, vadeleri aynı, kullanım fiyatları farklı olan iki varantın birinde uzun pozisyon diğerinde kısa pozisyon almış olur (eşzamanlı, eşit sayıda ve dolayısıyla eşit itibari değere sahip olacak şekilde).
  • Yayılma varantları kullanılarak farklı piyasa beklentilerine (yukarı, aşağı yönlü ya da bazı özel durumlarda yatay piyasa beklentisine) yatırım yapılabilir.
  • Yatırımcı yayılma varantlarını normal varantlara göre daha ucuza alma fırsatı bulurken, bunun karşılığında belli bir seviyenin üstündeki getiriden feragat etmiş olur.

Yayılma Varantlarındaki Terimler

Kullanım Fiyatı: Yayılma varantının dayanak varlığı ALIM ya da SATIM hakkı verdiği fiyat seviyesidir.

Tavan Kullanım Fiyatı: Yayılma ALIM Varantlarının kullanıldığı/Dayanak Varlığın işleme konulduğu tarih itibariyle önceden sabitlenmiş tavan satın alma fiyatıdır.

Taban Kullanım Fiyatı: Yayılma SATIM Varantlarının kullanıldığı/Dayanak Varlığın işleme konulduğu tarih itibariyle önceden sabitlenmiş taban satış fiyatıdır.

Azami Tutar: Yayılma ALIM ve Yayılma SATIM Varantlarında yatırımcının vade sonunda kazanabileceği azami itfa tutarıdır. Yayılma ALIM varantlarında azami tutar tavan kullanım fiyatı ile kullanım fiyatı arasındaki farktır. Yayılma SATIM varantlarında ise bu tutar kullanım fiyatı ile taban kullanım fiyatı arasındaki farktır.

Yayılma Varantlarını Ayırt Etmek

Kısa kod: Yayılma varantlarının Borsa İstanbul kodudur. 5 basamaktan oluşur.
GAD1A: GA-D-1A
GA: Dayanak varlığı gösterir. Dayanak varlığın ilk iki harfidir.
D: İhraççı kurum – Deutsche Bank
1A: Yayılma varantının seri kodudur. A-O arası Yayılma ALIM, P-Z arası Yayılma SATIM varantları içindir.

Piyasadaki dayanak varlıkların listesi: BIST30 (OZ), GARAN (GA), THYAO (TH), VAKBN (VA)

Yayılma Varantlarının Varantlardan Farkı

Yayılma varantları tıpkı normal varantlar gibi pay ve endekslere kaldıraçlı yatırım yapmak için kullanılabilir. Dayanak varlık fiyatının belirli seviyelerinde, yayılma varantının fiyatı aynı kullanım fiyatlı normal varanttan tipik olarak daha düşüktür.

Yayılma varantlarının alabileceği maksimum değer sınırlıdır. Yayılma ALIM varantının bir tavan fiyatı, yayılma SATIM varantının bir taban fiyatı olduğu için; dayanak fiyatı tavanın üzerinde (ALIM) ya da tabanın altında (SATIM) olduğu durumlarda yayılma varantı maksimum fiyatına yaklaşır ve hassasiyetini görece kaybeder. Bu durumda yayılma varantının kaldıracı hızla küçülebilir.
Yayılma varantlarının mevcut olduğu piyasalarda en yaygın şekilde kullanıldığı durumların başında; dayanak varlık fiyatının ALIM’da kullanım fiyatıyla tavan fiyat arasında olduğu, SATIM’da ise kullanım fiyatıyla taban fiyat arasında olduğu durumlar gelmektedir. Bu şartlarda yayılma varantları optimum kaldıraçla yatırımcıya yatırım yapma imkanı sunarlar.

Yayılma varantlarında tipik olarak günlük zaman değeri kaybı (teta) ve oynaklık hassasiyeti (vega) normal varantlara göre daha düşüktür. Bazı durumlarda zaman değeri kaybı, zaman değeri kazancına bile dönebilir (pozitif teta). Buna karşılık, yatırımcının kazanç profili yayılma varantının alabileceği azami tutar ile sınırlıdır.

Özetle, yatırımcı yayılma varantlarını normal varantlara göre daha ucuza alma fırsatı bulurken, bunun karşılığında belli bir seviyenin üstündeki getiriden feragat etmiş olur. Yayılma varantlarının normal varantlara göre zaman değeri kaybı daha sınırlı ve oynaklık hassasiyeti daha azdır.

Nasıl Alınıp Satılır?

Yayılma varantları, varantlar gibi Borsa İstanbul’da Kurumsal Ürünler Pazarı’nda işlem görür. Pay piyasasının sürekli müzayede seansının açık olduğu saatlerde yayılma varantları alınıp satılabilir.

Yatırımcı aracı kurum ya da bankası üzerinden risk bildirim formunu imzaladıktan sonra yayılma varantlarını alıp satabilir.

Stopaj

Dayanakları yurtiçi kıymet olan pay ve endeks yayılma varantları paylarla aynı şekilde vergilendirilir. Stopaj sıfırdır. Bunların dışında kalan, dayanak varlıkları yurtdışı kıymet olan yayılma varantları %10 stopaja tabiidir.

Yayılma Varantı Broşürü

Sözlük
Finansal bir araç için teklif edilen fiyat. Varant piyasasında ihraçcının/piyasa yapıcının veya aracının alış teklifinde bulunduğu ve özel bir yatırımcının satış yapabileceği fiyat.
Deutsche Bank'ın Türkiye'de ihraç ettiği varantlar ve sertifikalarla ilgili yatırımcıları bilgilendirmeyi hedefleyen bir sitedir. Sitede bulunan broşür ve videolarla yatırımcılar “Varant nedir?, “Kaldıraç nedir?”, “Kaldıraçlı hisse senedi yatırımı nasıl yapılır?” gibi soruların cevabını bulabilir. Bunun yanı sıra yasal dokümanlar, günlük bültenler, varant hesaplama ve analiz araçları da yine yatırımcıların kullanımına sunulmuştur. Yatırımcılar, Borsa İstanbul’da işlem gören, BIST30 Endeks, hisse ve yurtdışı piyasa endekslerine dayalı varantlarla ilgili daha detaylı bilgi için Varant Destek Hattını (212 319 03 50) arayabilir ya da varant.turkiye@db.com'a e-posta atabilir.