Varantlarda Piyasa Yapıcılık

Çoğu piyasa katılımcısı piyasa derinliğinin ne kadar önemli olduğunun farkındadır ve yatırım kararlarını verirken derinliği göz önünde bulundurur. Varant ihraççıları kendi ürünlerinde derinlik sağlamak için bir piyasa yapıcı (PY) belirlerler. Normal piyasa koşullarında piyasa yapıcı, piyasanın işlem saatlerinde sürekli olarak alış/satış kotasyonları verir ve yatırımcılar bu kotasyon aralığında alım satım yapabilirler. 

Başarılı bir varant piyasası için piyasa yapıcılığı faaliyeti kritik önemdedir. Bu nedenle ihraççılar, en iyi şekilde piyasa yapıcılığı faaliyetinde bulunmak için tüm imkânlarını kullanırlar. Fakat bazı istisnai durumlarda varantlarda piyasa yapıcı alış/satış kotasyonları/miktarları girilmeyebilir veya geniş girilebilir. Bu durumlara örnek olarak varantta ihraç sınırına gelinmesi (tüm ihracın serbest dolaşımda olduğu durum), dayanak varlığın kapalı olması, dayanak varlıktaki fiyat hareketlerinin olağan dışı olarak ciddi artması veya Borsa İstanbul’a alım/satım kotasyonlarının iletilememesi gibi özel durumlar sıralanabilir.
 
Böylesi zamanlarda yatırımcıların varantlarda işlem yaparken daha dikkatli olmaları gerekmektedir. Piyasa yapıcının gösterge niteliği taşıyan piyasa yapıcı kotasyonları ve miktarları yatırımcılara iyi bir kılavuz olabilmektedir. Örneğin piyasa yapıcının alış fiyatı ve miktarı yatırımcılar için varantın adil değerinin ne olduğu konusunda önemli bir gösterge niteliği taşıyabilmektedir. Piyasa yapıcı kotasyonları ve miktarları web sitesine kayıt olup giriş yapılması durumunda ücretsiz olarak CANLI izlenebilir. PY kotasyonlarını takip ederken yatırımcıların dikkat etmesi gereken bazı konular sıralanırsa:
  • Normal şartlarda PY kotasyonları dar makaslı olurken alım/satım miktarları eşittir. 
  • Varant alıp satan yatırımcılar kendi aralarında da işlem yapabilmektedir. PY tüm varant işlemlerinde taraf olmayabilir.
  • PY alış kotasyonu 0,01TL iken alış miktarının sıfır “0” lot olması bu varantın değersiz olduğunu gösterir. 
  • PY özellikle değeri düşmüş varantlarda satış miktarını 1000 “bin” lota düşürerek satış tarafında likiditeyi kısabilir fakat alım tarafında likidite sağlamaya devam eder. 
  • Piyasada veya bir dayanak varlıkta piyasa oynaklığının çok arttığı durumlarda PY kotasyonlarının makasları açılabilir. Makas açılırken genellikle satış tarafından makas açıldığı için bu varanta yatırım yapmış yatırımcılar genişleyen makastan olumsuz etkilenmeyebilir. 
  • Geniş makaslı varantlarda yeni yatırım yapmadan önce yatırımcıların PY alış fiyatının varantın güncel fiyatı olarak referans alması gerekirken alım yapacakları fiyatı PY alış fiyatıyla karşılaştırmaları yatırım aşamasında daha sağlıklı olacaktır.
  • Bir varantta/dayanak varlıkta mücbir sebeplerden dolayı aktif satışın ve dar PY kotasyonunun olmadığı durumlarda alternatif varant/dayanak varlık değerlendirilebilinir.

Piyasa yapıcılığı hakkında daha detaylı bilgiye linkten erişebilirken sorularınızı 0212 319 03 50 numaralı Deutsche Bank Varant Destek hattına iletebilirsiniz.

            
Deutsche Bank'ın Türkiye'de ihraç ettiği varantlar ve sertifikalarla ilgili yatırımcıları bilgilendirmeyi hedefleyen bir sitedir. Sitede bulunan broşür ve videolarla yatırımcılar “Varant nedir?, “Kaldıraç nedir?”, “Kaldıraçlı hisse senedi yatırımı nasıl yapılır?” gibi soruların cevabını bulabilir. Bunun yanı sıra yasal dokümanlar, günlük bültenler, varant hesaplama ve analiz araçları da yine yatırımcıların kullanımına sunulmuştur. Yatırımcılar, Borsa İstanbul’da işlem gören, BIST30 Endeks, hisse ve yurtdışı piyasa endekslerine dayalı varantlarla ilgili daha detaylı bilgi için Varant Destek Hattını (212 319 03 50) arayabilir ya da varant.turkiye@db.com'a e-posta atabilir.